Студопедия Главная Случайная страница Обратная связь

Разделы: Автомобили Астрономия Биология География Дом и сад Другие языки Другое Информатика История Культура Литература Логика Математика Медицина Металлургия Механика Образование Охрана труда Педагогика Политика Право Психология Религия Риторика Социология Спорт Строительство Технология Туризм Физика Философия Финансы Химия Черчение Экология Экономика Электроника

Ландузи- Дежерин миодистрофиясының иық -жауырын -беттік формасы.




Аутосомды –доминантты тип бойынша тұқым қуалайды. Бірінші клиникалық белгілері 10-20 жаста біліне бастайды.Бұлшықеттік әлсіздік және атрофия беттің мимикалық бұлшықеттерінде, жауырын мен иықта дамиды. Атрофия салдарынан бет гипомимиялық болады. «Полированный» маңдай, лагофтальм, «көлденең»күлкі, үлкен, кейде теріс айналған ерін «тапир еріні» бұл миодистрофияға тән. Атрофия салдарынан «қанатты» жауырын, жауырынаралықтың кең болуы, кеуде клеткасының жалпаюы, сколиоз дамиды. Псевдогипертрофия балтыр және дельта тәрізді бұлшықетте дамиды.

3)Қимыл қозғалыстардың бұзылыстары: мелшейіп қалу (психогенді, кататоникалық, галлюцинаторлық, депрессивтік, онейроидтік ) және қозу. Гипербулия – белсенділіктің күшеюі, кейбір психопатологиялық және маниакалды жағдайларда кездеседі.Гипобулия – белсенділіктің төмендеуі, депрессия мен астения синдромының кейбір түрлеріне тән.Анорексия – тамақтан бас тарту. Психикалық аурулар кезіндегі жиі құбылыс.Абулия – ешқандай белсенділіктің болмауы, депрессияда, шизофрения түрінде, кейбір органикалық зақымдалуларда кездеседі.Суицидальды тенденциялар – өзіне қол жұмсау тақырыбындағы ойлар, сөздер, әрекеттер. Галлюцинациялармен, соңына түсу сандырағымен, өз-өзін кінәлау, өз-өзін кемсіту, қызғаныш, ипохондриялық сандырақпен, айнала фрагментарлы және біржақты болуымен көрінетін сана күңгірттенуі.Импульсивті құбылыс – жедел туатын бірденеге бағытталған күшті талпыныс, ол алдын-ала ой сүзгісінен өткізілмейді және мотивтер күресінсіз іске асырылады.Амбиваленттілік – қарама қарсы сезімдердің, тілектердің, әуестіктердің бірге жүруі.Ерік іс-әрекетінің бұзылуы – парабулиялар. Мұнда қозғыштану және тежелу жағдайының түрлері жатады. Патологиялық қозғыштану құрылымына вербиграция жатады – сөздерді мағынасыз сөйлеу. Эхолалия – естігенді пайдалану. Эхопраксия – қоршаған орта әрекеттеріне жағымдану.Катотоникалық ступор – қоршаған жағдай мен науқастың жеке күйзелістеріне түсінбеушілік.Депрессиялық ступор – депрессивті науқасқа тән сөздік-қозғалыстық тежелудің соңғы дәрежесі.Психогендік ступор - жедел аффективті-шокты реакциялардың клиникалық көрінісінде бақыланады.Истериялық ступор – классикалық вариантта мінездің белгілі бір истериялық сипатымен жандарда дамитын психогенді реакция болып табылады.Мутизм – белсенді және белсенсіз сөздің болмауы. Негативизм– тәртіптерге қарсы келу.Каталипсия – белгілі бір қалыпта белсенділік көрсетпей қатып қалу. Хобот симптомы – түтік тәрізді ерінді орау. Кататоникалық синдром шизофрения ауруларына тән.Қимылдық қозу.Қимылдық қозу қимылдық тежелу тәрізді психоз жағдайларына тән және бірқатар жағдайларда олардың жеделдігінің белгісі.Маниакальды жағдайда барлық психикалық функциялар жанданған, қабылдау жеңіл, ассоциативті қызмет жылдамданған, көңіл-күйі көтеріңкі болады. Мұндай қозу ауыр жағдайдың өзінде де мағынасыз болмайды, ол әрқашан бір мақсатқа бағытталған. Науқастар аса белсенді, қозғалғыш, шаршамайды, көп және дауыстап сөйлейді. Маниакальды қозу жағдайындағы науқас келбеті олардың эмоциональды күйін бейнелейді: олар өздерін сенімді ұстайды, жасарып кеткендей көрінеді, бет әлпеті көңілді, көздері жылтылдайды, беттері қызарған, мимикасы жанданған, қозғалысы және позалары нық, дауыстары қарлыққан.Депрессивті науқастардың үрейлі қозу жағдайы айналасындағыларда ауыр сезім тудырады. Аурулар қатты ыңырсып, жаны ауырып, көмек күтеді, қолдарын майыстырып, күбірлейді, өз-өзіне зақым келтіруі мүмкін, күтпеген жағдайда суицидальды әрекет жасайды.Галлюцинаторлы және сандырақтық қозу мазмұны қорқынышты галлюцинациялар, соңына түсу, әсер ету, қызғаныш және т.б. идеялары болуы мүмкін.Мұндай аурулардың әрекеттері сандырақ пен галлюцинацияның мазмұнына сәйкес келеді: науқастар бірденеден қорғанады, жасырынады, медициналық көмек көрсетуге тырысқанда шабуыл жасайды, қарсыласады.Истериялық қозу әрқашан психогенді себеппен шақырылады және истерияның барлық көріністері сияқты театрлы, демонстративті болады.Эпилепсиялық қозу дисфориямен бірге жүреді және әдетте науқаста қанағаттанбаушылық сезімін тудыратын сыртқы себепке байланысты болады. Қозу агрессивтілікпен және күйрететін әрекеттермен жүреді, монотонды және ұзақ болуы мүмкін: науқас бір сөздерді айғайлап қайталайды, біркелкі қозғалыс және әрекет жасайды.

4) Органикалық емес ұйқының бұзылуы (клиникасы, АХЖ-10 бойынша диагностикалық критерийі, емі).F 51.Этиологияcы.Ұйқы ретикулярлы формация арқылы реттеледі және әртүрлі психогенді әсерлердің салдарынан бұзылады. Ұйқыны сипаттауға ұйқының әрекеттері (көз алмасының қозғалуы,төсектегі аунауы, ұйқы кезіндегі жүрістер), ұйқының позалары,ұйқының дыбыстары,ұйқының нейрофизиологиялық сатылары жатады. Бұл бөлімшеге тек біріншілік факторы ретінде эмоционалды жағдайлар қарастырылатын ұйқы бұзылыстары кіреді.Клиникасы. Ұйқы циклының бұзылысы — сергектік, инсомния, гиперсомния, сонымен қатар парасомния (ұйқыда жүру, түнгі қорқыныштар менсұмдықтар «кошмар») кіреді. Барлық аталған ұйқы бұзылыстары біріншіден сергектік жағдайына кері әсерін тигзеді, мысалы тыныс алудың кешігуі (ұйқылық апноэ) органикалық деменция синдромына алып келуі мүмкін. Бала және жасөспірім кездегі түнгі қорқыныштар мен кошмарлар сандырақтардың және елестердің негізі болуы мүмкін. Ұйқының ритмі мен тереңдігінің өзгеруі міндетті түрде уайымдаумен, әлсіздікпен, тітіркенгіштікпен, жұмысқа қабілеттіліктің төмендеуімен бірге бірлесіп жүреді. Диагностикасы. 1. Диссомниялар— ұйқының уақыты, сапасы мен санының өзгеруімен байланысты эмаоционалдылық болып табылатын біріншілік психогенді жағдай, яғни инсомния, гиперсомнияжәне ұйқы циклының бұзылысы — сергектік. 2. Парасомниялар— ұйқы кезінде пайда болатын психогенді табиғаты бар эпизодты жағдайлар — ұйқыда жүру, түнгі қорқыныштар менсұмдықтар «кошмар»).Емі. Ұйқының бұзылыстарын емдеуде бензодиазепиндер, барбитураттар, нейролептиктердің аздаған дозалары, кейбір үшциклді антидепрессанттар (амитриптилин).Ұйқыны реттеу электрсон жәнеэлектронаркоз арқылы жүргізілуі мүмкін, сонымен қатар энотерапиямен шарап терапиясы қолданылады.Соған қоса дәстүрлі психотерапиялық әдістер:гипнотерапия қолданылады

5)Алкоголизм кезіндегі абстиненттік синдромның ерекшеліктері, терапия бағыттары.Созылмалы алкоголизмнің құрылысында алкогольдік асбтиенция синдромы айтарлықтай орын алады, ол алкоголь ішімдігін бастаған соң 3 жылдан кейін басталады. Бұл синдромның маңызы мынада: спирттік ішімдікті тоқтатқан кезде науқастарда ауырлық сезімділік пайда болады (бас жазу). Алкогольдік абстиенция синдромы айтарлықтай көп бейнелі: беттің гиперемиясы, ыңғайсыздыққа шағымдану, бас айналу, терлеу, буындарының ауыруы. Сонымен қатар, кең көлемді қол дірілдеу және барлық денесінің дірілдеуі, тахикардия, артериалды гипертензия байқалады. Науқастардың әлсіздік, сынушылық, түнде жаман түстер көруі мазалайды. Алкогольдік абстинеция синдромының негізгі маңызы мынада: ол науқастарды алкоголь ниеттендіреді және кері шеңбер құрайды, ол шеңбер алкоголь ішуге нығайтады. Бұдан соң басқа синдром абстинеция синдромының одан әрі жалғасуында алкогольдік психоз дамуы мүмкін.Алкогольдік мастыққа, ауыздағы алкогольдік иіс және атаксиясы бар болуына қарап диагноз қойылады. Одан басқа да арнаулы индикаторлы түтіктер бар. Емдеу көмегі асқазанды жуудан, құстыратын дәрілерді тері астына енгізуден, клизма арқылы 0,01-0,02 фенаминді 100,0 суға араластырылып салудан тұрады. Созылмалы алкоголизмді науқастарды емдеу келесі кестеден тұрады.Бірінші этапта дезинтоксикациялық емдеу: көк тамырға глюкозаны, С витамині және В тобының витаминдерімен бірге салады, бұлшық етке магнезия және сульфазин салады.Бірінші этапта шартты рефлекторлы емдеу: яғни құстыратын дәрі-дәрмек арқылы алкогольдік ішімдікке теріс шартты рефлекс құрайды-тұз қышқылын апоморфин. Әрбір емдеу сеансында апоморфин инъекциясынан соң науқастарда аз мөлшерде спирт береді. Осы себептен біртіндеп құсық рефлексі қалыптасады, содан соң апоморфин инъекциясыз науқас алкоголь ішкенде ғана емес, сонымен қатар спирттің иісінен құсқысы келеді. Бұл рефлекс қатаю үшін бірнеше ай керек. Екінші этаптағы басқа емдеу әдісі ол сенсибилизация әдісі. Науқастарға тетуран таблеткасын береді, ол организмдегі алкогольдің ыдырауын тоқтатады және аз ғана мөлшерде спирт ішкенде улану болады. Аса маңызды роль алкоголизмді емдеу гипоностикалық емдеу атқарады, оны да шартты рефлексті емдеуге жатқызады.Елесті емдеу кезінде науқастың қоздыруын тоқтату керек және ұзақ ұйқыға жіберу керек. 0,5% седуксен ертіндісін 4,0-6,0-дан бұлшық етке салу манызды.Басқа алкогольді психоздарды үлкен дозалы нейролептиктермен емдейді.

Билет

1.Жүйке – бұлшық ет аурулары. Спинальды амиотрофия. Жіктелуі,этио, эпид, клин, диаг, емі. Нерв-бұлшықет аурулары тұқым қуалайтын аурулардың ең жиі кездесетін түрі. Негізінде жұлынның алдыңғы мүйізінің перифериялық нервтердің,және қаңқалық бұлшықеттердің генетикалық зақымдануы жатыр. Бұл топқа прегрессирлеуші бұлшықеттік дистрофиялар,неврогенді және жұлындық амиотрофия ,пароксизмальді миоплегияның әр-түрлі формалары,миотония,және миостения кіреді. Аурудың жетекші симптомы-бұлшықет гипотониясы және семуімен қосарланатын бұлшықет әлсіздігі.Спинальді амиотрофия –жұлын мотонейрондарының алғашқы зақымдануынан болатын үдемелі нерв бұлшықет ауруы. Аутосомды рецесивті,аутосомды-доминантты Х –хромосомамен тіркесіп тұқым қуалайды. Вердинг-Гоффман спинальді амиотрофиясы –мектеп жасына дейінгі балалар арасында жиі кездесетін ауто-рецесивті жолмен тұқым қуалайтын ауру. 3 клиникалық түрі ажыратылады:1.Туа біткен түр-туа сала балалар әлсіз парездермен туылады. Генерализденген бұлшықеттік гипотония және терең рефлекстер болмайды,бульварлық рефлекстер бұзылыстар байқалады,әлсіз сорады,жұтыну рефлексі төмендеген. Сонымен қоса тірек –қимылдық деформациясы(сколиоз,воронко тәрізді, немесе куринный кеуде клеткасы,буын контрактуралары).Балалар басын ұстай алмайды ,отыра алмайды. Интеллект төмендеген. Жиі тума ақаулармен жүреді, ағымы тез прогрессирлеуші,колайсыз. 9 –жасқа дейін өмір сүруі мумкін.2. Ерте балалық түр-бала өмірінің 2-ші жартысында басталады. Бала жасына сай дамып келе жатады да,инфекция,тағамдық уланудан соң ауру көріністері біртіндеп басталады. Алғашында аяқ бұлшықеттерінің парезі кейін бірден дене және қол бұлшықеттері парезденеді. Диффузды бұлшықеттік атрофиясы тіл фасциякуляциясымен бірге жүреді, саусақ дірілі және сіңір контрактуралары. Бұлшықеттік тонус терең рефлекстер төмендеген. Ағымы қолайсыз,бала 14-15 жасына дейін өмір сүреді. 3. Кешеуілденген формада –баланың 1,5-2жасында байқалады. Бала жасына сай дамып келе жатады да ауру кенеттен басталады. Қимылдары қопал және сенімсіз, жиі құлап қалады. Жүріс озгереді. Олар тізе тұсында аяғын бүгіп жүреді(заводной куклой). Алғашында проксимальді топ бұлшықеттері кейіннен жоғарғы шеткі мүшелер ,дене бұлшықеттері парезденеді.( 2-ші түрдегі симптомдарды жазып,жалгастырыңдар!!!) Ағымы қолайсыз,20-30 жасына дейін өмір сүреді.Кугельберг-Веландер спинальді амиотрофиясы –ауто-рец.ті түрде тұқым қуалайды. Алғашқы белгілері 8-10 жаста басталып,аяқ пен қолдың жоғарғы бөліктерінде семуімен ,фибрилярлық жыбырлаулар арқылы білінеді. Ауру біртіндеп үдеиді де 8-10 жыл өткенде өзіне тән клиникалық белгіге ие болады. Олар жалпы бұлшықет әлсіздігі,жалған гипертрофиямен қосарланатын бұлшықет семуі,омыртқа бағанының қосалқы деформациялануы. Ағымы баяу прогресирлеуші.Диагностикасы. Генетикалық анализге,клиникаға байланысты қойылады. Қаңқа бұлшықетінен биопсия алып,зерттеледі. Емі. ЛФК,массаж тағайындаймыз. Нерв тінінің қоректенуін жакқсартатын препараттар-Церебролизин,кортексин,аминолон.

2.Миастения. Жік, эпид, клин, диаг, емі. Миастениялық және холинергиялық криздер.Миастения –әр-түрлі топ бұлшықеттерінің жоғары әлсіздігімен ,нерв импульстерін бұлшықетке жеткізу қызметі бұзылған,нерв бұлшықет синапстарынң аутоиммундық ауруы.Ауру патогенезінде ацетилхолин жеткіліксіздігі жатыр. Мионевральді синапс аймағының қозғалтқыш аппараты зақымдалады. Кез-келген топ бұлшықеті көбіне бет,ерін,көз,тіл,мойын бұлшықеті. Әйелдер ерлерге қарағанда 2 есе жиі ауырады,ауру жиі ерте жаста басталады. Этио. Аутоиммунды. Миастения тимус безінің ісігі немесе гиперплазиясымен қосарланып жүреді. Клин.Бұлшықеттер әлсіздігімен,әсіресе көз бұлшықеттері(қылилық,1 немесе 2 жақты птоз,күн соңына қарай). Шайнау және бет бұлшықеттерінің алсіздігі. Сойлеу және жұтынудың қиындауы. Терең рефлекстердің төмендеуі. Ауру ерекшелігі-демалғаннан кейін бұлшықеттердің күшеиуімен қайтадан күш түскенде әлсіреуі. Кенет басталатын миастениялық криздер инфекциялар,стрессті жағдайлардан соң басталады және өмірге қауіпті. Ағымы, ауру прогресирленеді. Ремиссия болып отырады. Миастениялық криздер жиіленуінен оліммен аяқталуы мүмкін.Диаг. Шағымдарға негізделе отырып яғни үдемелі бұлшықет әлсіздігі,птоздың айқын білінуі. Диагностикалық мақсатта прозеринді сынақ жасалады. Тері астына 1-2 мл\л 0,05 пайыз ерітіндімен жіберіледі. 30-60 мин соң симптомдар жоғалады. Прозериннің парасимпатикалық әсерін тоқтату үшін 0,01 мл\кг атропин береді. Емі. Ацетилхолин жеткіліксіздігін жоюға және аутоиммунды процесті басуга бағытталған. Антихолинэстероза препараттары :прозерин,оксазил,калимин. Преднизолон. Миастениялық криз кезінде прозерин дозасын жоғарылатып бұлшықет ішіне 2-3мл 2-3 саг сайын енгіземіз. Су электролид балансын қадағалай отырып 1 пайыз гидрокарбонатнатрий в/в .Патогенетикалық ем мақсатында операция жасалынады(тимэктомия), бірақ тимус безі ігігі қарсы көрсеткіш болып табылады.

Дорсопатия. Жік, эпид, клин, диаг, емі.Дорсопатия-тірек –қимыл және жүйке жүйесінің омыртқа бөліктерінің зақымдалуымен жүретін полифакториальді дегенеративті –дистрофиялық өзгерістермен сипатталатын аурулар тобы. Этио.Гиподинамия,дурыс тамақтанбау,қолайсыз жерде жұмыс істеу,микро-макро жарақат,зат алмасу бұзылыстары,виттапшылық, инфекциялық зақымданулар,климаттық жетіспеушілік.Жік.Ағымына байланысты;Жедел-3 аптаға дейінЖеделдеу-3-12 аптаСозылмалы-12 патадан көпОрналасу орнына байланысты;1.Мойын-омыртқалық бөлігі2.Кеуделік бөлік3.Бел-сегізкөздікОмыртқаны –зақымдау түріне байланысты1. Деформациялаушы дорсопатиялар яғни лордоз,сколиоз т.б2. Спондилопатия 3 Басқада дорсопатиялар-дисктер дегенерациясы,грыжа дегенерациясыДарежелері:1.Хондроз-дистрофиялық –дегенеративті озгеріс тек омыртқааралық дискпен ғана шектеледі,жеңіл дискомфорт болады,рентгенде өзгеріссіз2.Клиникалық көрінісінде ауырсыну пайда болады,омыртқа негізі ,денесі фиброзды сақинаның функциясы бұзылады яғни омыртқа бекітілуі бұзылады.Патологиялық қозғалыс пайда болады,үдей келе нервтер,тамырлар зақымдалады3.Патологиялық процесс өрши түседі,фиброзды сақина жыртылып ядро сыртқа шығып,жарық пайда болады,қатты ауырсыну сезімімен жүреді.Зақымдалған омыртқа бойында патологиялық процесс кифоз,сколиоз4.Омыртқалардың ығысуымен сипатталады. Деформацияланған омыртқа аралық диск омыртқа денесін толық байланыстыра алмайды,және ығысу пайда болады. Клин.Рефлекторлық синдром-бел ауырсынуы кенеттен басталады(люмбаго)ауырсыну жөтелгенде ,түшкіргенде,аласа орынға отырғанда күшеие түседі. Керілу симптомыТақта симптомы-тізерлейді,қолды тізеге қойып ,еңкейіп тұрады,бұлшықет қатаюы байқалады.Көпір симптомы-орындық шетіне отырады өйткені нерв тітіркеніп ауырсыну тудырады. Дуылдап,куйдіретін, қысатын ауырсыну тән.Мачкевич симптомы-ішпен жатқанда тізе буынын бүккенде жамбастың алдыңғы бетінде ауырсынудың пайда болуы. Вассерман-ішпен жатып созылған аяғын тізе-жамбас буынында жазады,ауырсыну пайда болса L-3 зақымдануын көрсетеді.Ласег-арқамен жатады патологиялық аймақта аяғын көтеру қиындайды.Бармақпен батыра басқанда паровертебральдық нүктелер мен қылқанды өсінділерде (гар ауырсыну нүктелері)және шонданай нерві(валле нүктесі)бойында ауырсыну білінеді.Аса айқын білінетін түбіршектік синдромдар:L1 сегменті -зақымдалса шап аймағында ауырсыну мен сезімталдықтың төмендеуіL2-санның алдыңғы 3\1 мен іш жағында сезімталдықтың төмендеуі,тізе реф төмендеуіL3-вассерман симптомы пайда болады,сирақтың ішкі жағындаL4-бел аймағынан санның алдыңғы сырт жағы,сирақтың алдыңғы ішкі жиегі және аяқ ұшына дейін таралатын ауырсыну синдромыL5-бөксенің жоғарғы бөлігі,сан сыртында сирақтың алдыңғы сыртында ,аяқ ұшының устінде ауырсыну,үлкен бақай жазылмайды.Диаг. Науқастан сұрастыру шағымы, неврологиялық тексеру,ауырсыну синдромын бағалау, пальпация, рентгенологиялық зерттеу Емі. Медикаментозды,медикаментозды емес және оперативті.Төсектік режим 7-күн. Иммобилизациялайтын протездер,ауырсынуды басатын опиойдтық емес анельгетиктер (спазмалгон,беналгин) стеройдты емес қабынуға қарсы препараттар нимесулид 100мг күніне 2 рет.Антигистаминді препаттарТырысуға қарсы нейролептиктерХондропротекторлар. Ем нәтижесіз болса операция жасалынады яғни дискэктомия. Сонымен қоса лазерлі терапия, массаж, ЛФК,балшықпен емдеу. 4.Жабысқақ жағдайдағы невроз. Обсессивті-компульсивті бұзылыстар (клиникасы, АХЖ-10 бойынша диагностикалық критериі, емі)Жабысқақтық невроздар-бұл науқастарда еркінен тыс жабысқақ ойлар,қорқыныштар,қимылдар пайда болуымен жүретін невроз формасы.Обсессивті –компульсивті бұзылыстар(МКБ10 F-42)- науқаста жабысқақ естеліктерге, елестерге шағымданады. Бұл психикалық құбылыстардың бөтендігін түсінеді,но олардан арылуға дәрменсіз. Қандайда бір әрекетті орындауға кедергі жасайды. Бірақ,науқас моральді ұстанымдарына қарама-қайшы әрекет жасауға ,ойлар пайда болады. Бұл процестер созылмалы прогресирлеуші немесе эпизодтық сипатта журуі мүмкін. МКБ-10 бойынша классификациясы:F 42.0 –жабысқақ ойлар немесе оссессияF 42.1 – жаысқақ идеялар,әуестік немесе компульсивті асерF 42.2 – аралас жабысқақ ойлар және арекеттерF 42.8 – басқада обсессивті-компульсивті бұзылыстарF 42.9 – анықталмаған обсессивті-компульсивті өзгерістерКлин. Обсессивті –компульсивті бұзылыстар(ОКБ) –жабысқақтықтар үмені күмәндәнумен көрініс береді,өз мінез құлығына сын көз қараспен қарайды. Ластанудан қорқады. Религиозды ойлар пайда болады. Науқастардың ойына қоғамдық орындарда ұятты іс жасау тілегі келеді. Шамалы уақытқа өз қозғалыс әрекеттерін тежей алады. Жиі науқастарда қимылдық ритуалдар дамиды(аяқпен жерді тепкілеу,қолдарымен ерекше қимылдар жасау). Диаг.Диагнозді тек психиатр дәрігер белгілі бір ОКБ белгілеріне қарай отырып қояды. МКБ-10 бойынша диагностикалық критерийлары:Кемінде 2 апта бойына ОКБ –га тән белгілердің көрінісі.Кем дегенде 1 жабысқақ ой немесе әрекет болу керек.Ол жабысқақ ой науқас үшін жағымсыз болуы керекЕмі. Психиотерапия. Когнитивно-поведенческой психотерапия қолданылады. Америкалық психиатр Джеффри Шварцтың 4 қадамды әдісі арқылы ем жүргізіледі.Психоаналитикалық психотерапияПсихотропты препараттарды қолдану терапиясы: антидепресанттар, транквилизаторлар.

5.Алкогольді тәуелділіктің біріншілік және екіншілік кезеңінің сипаттамасы. Алког.нің бірі сатысы -невростениялық саты. Ол кезде жабысқақ сипаттағы алкогольге патологиялық әуестік, қолданылатын алкогольдің молшерін бақылау қабілетінің төмендеуі артынан мүлдем мөлшерін бақылауды жоғалту болып табылады. Алғашқы симптомы қорғаныстық кұсу рефлексінің жоғалуы.Яғни спирттік ішімдікті ішкенде артық мөлшерде қабылдағанда құсу болмайды. Алкогольді мастану сипаты өзгереді.Олар ызалы,жабысқақ, ренжігіш, күдікшіл бола түседі. Астениялық синдром көрініс береді. Яғни сылбырлық,әлсіздік,шаршағыштық,зейін бұзылуы,интеллектуалды үрдістің төмендеуі болып табылады. Оларда ұйқы бұзылысы ерте пайда болып,үдей түседі,ұйқыдан кейін сергектік сезімі жоқ, тітіркенгіш,айналадагылармен конфлекттер үнемі сипат алады.Алкогольдің тәуліктік молшері 1-литр кушті шарапқа тең. 1-саты ұзақтығы 1-6 жылға дейін. Алкоголизмнің алғашқы сатысында ақ сомотоневрологиялық бұзылыстар пайда болады.Екіншілік кезең-абстинентті синдроммен жүреді.Бұл синдром ұзақ уақыттық массивті алкогольді интоксикация аяқталған соң бірнеше сағат немесе тәуліктен кейін дамиды. Алкогольге патологиялық әуестік күшейе түседі. Ол мәжбүрлік сипатын алады. Бастапқы сатыдағы симптомдар жойылмайды. Күшейе түседі. Психикалық,неврологиялық,соматикалық бұзылыстар түрінде көрінеді. Абстиненция жағдайында көру, есту галлюцинациялары пайда болады. Ішімдікті қабылдаудың тәуліктік дозасы 1,5-2 литр арақ мөлшеріне жетеді. Бұл кезде салынып ішу тән. Зейін ,ес бұзылысы тереңдейді. Ішімдік табу жолында жануя,қызметтік,қоғамдық жағдайларды елемейді. Ерік үрдісі терең бұзылады. Бұрынғы қызығушылығы жоғалып,басты қажеттілігі спирттік ішімдік табу болып табылады. Орынсыз әзіл пайда болады.

6 ЕсепПсихопатологиялық симптомдар:арықтауы, тәбетінің нашарлауы,көңіл күйдің бұзылуы, эйфория,Өзінің өмір сүргісі келмейтіні.Бұл науқаста эмоцияның,әуестік және қозғалыс бұзылысы. Басты психопатологиялық синдром-Депрессивті синдром.Нозологиялық диагноз-Аффективті бұзылысыF3. F31Маниакальды-депрессивті психоз.Психиатриялық көмек көрсету тактикасы.Психиатр алдымен науқастың психикасына әсер еткен факторды табу және күресу.Науқастың жағдайын көтеретін пайдалы физикалық жаттығу жасату.Стационарда емделеді. Емі Психотерапия-Тыныштандыратын .Антидеприсант- флюоксетин,седуксен.Нейролептик(Антипсихическии препарат) -Галоперидол Хлорпромазин немесе Левомепромазин күніне 3 рет бұл дәрі қозуды басып седативті эффект көрсетеді

15билет(1и2 и есеп)

3.Интеллектбұл хабарды қабылдау мен оны қолдануға қабілеттелік (сызба 4). Кеңінен айтқанда – адамның ақыл-ойының, еске алуды және салыстыруды, ақыл-ойдың қорытындысын жалпылауды мүмкін етеді. Адам жекелеген интеллектінің түрінде, орта мектепті бітіріп, мамандық алып және өмірге іс-жүзінде жақсы бейімделе алады. Интеллект көбінесе психикалық ауруларда толығымен зардап шекпейді, негізінде ойлау, сезім, ерік-жігер психикасы өзгереді. Кейбір жағдайда интеллектің төмен деңгейі туылғаннан ақыл-ойдың аздығынан (олигофрения), кейде интеллектің төмендеуі жүре пайда болады (деменция). Олигофренияға қарағанда деменция аз кездеседі. Деменция эпилепсия, милық атеросклероз, үдемелі салдануда кездеседі.

Деменция(лат.dementia - кем ақылдылық) – жүре пайда болған кем ақылдылық, танымдық қызметтің қайтымсыз төмендеп, бұрын алған білімдері мен машықтарынан әр-түрлі дәрежеде айырылу, жаңа білім мен машықтарды игерудің қиындауы. Олигофрения, туа пайда болған және ерте балалық шақтан жүре пайда болған кем ақылдылықтан айырмашылығы, оларда психиканың жетілмей қалуы болады, ал деменцияда психикалық қызметтің ыдырауы жүреді. Деменция кезінде кездесетін бұзылыстар:қысқа және ұзақ мерзімдік естің бұзылуы; кем дегенде, төмендегілердің біреуі: Абстрактты ойлаудың бұзылысы; Сынның бұзылуы, қоршағандарға, туыстарына қатысты шынайы жоспарлар құра алмауы; Нейропсихологиялық симптомдар және синдромдар: афазия, апраксия, агнозия («үш А»), және оптико-кеңістіктік қызметтердің бұзылысы; Тұлғалық өзгерістер... От басында, жұмыста әлеуметтік дезадаптация; Деменция кездерінде делирилер болмауы; Ауру тарихында органикалық себептің болуы.Деменция түрлері: бөліктік немесе лакунарлы. Толық немесе тотальды түрлерін ажыратады. Лакунарлы (дисмнестикалық) кем ақылдық. Ес ең ауыр зақымдалады: үдемелі және фиксациялық амнезия. Эмоциональды әрекеттері қатты зақымдалмайды: жылап қалушылық, сезімталдық, көңіл-күйдің ауытқығыштығы болуы мүмкін. Тотальды кем ақылдылық. Танымдық (ес, абстрактты ойлау, зейін және қабылдау) және тұлғалық (жауапкершілік сезімі, тиянақтылық, сыпайылық, ұят, т.б.) қырлары бұзылады.

 

Олигофрения- клиникасында салыстырмалы түрде тұрақты интелектуальды дамудың артта қалуымен көрінетін, әлеуметтік- еңбекттік адаптацияның қиыншылықтарына алып келетін мидың экзогенді зақымдануы, метоболизм бұзылыстары, туа пайда болған кемістіктер, хромосомды аномалияларға байланыты патологиялық жағдай. Олигофрения жиі кездесетін психикалық аурулар түрі болып табылады.

130 және одан жоғары- өте жоғары норма. 129-120 жоғары. 110-119 жақсы. 90-109 орташа. 83-89 төмен. 80-82 шекаралы кемақылдылық. 70-79 жеңіл дебильділік. 60-69 шамалы айқын дибилизм. 50-59 айқын дибильділіктің көрінісі. 35-49 имбецильділіктің бірден көрінбейтін көрінісі. 20-34 имбецильділіктің бірден көрінуі. 19 және одан төмен идиотия.

 

 

4.Олигофрения-клиникасында салыстырмалы түрде тұрақты интелектуальды дамудың артта қалуымен көрінетін, әлеуметтік- еңбекттік адаптацияның қиыншылықтарына алып келетін мидың экзогенді зақымдануы, метоболизм бұзылыстары, туа пайда болған кемістіктер, хромосомды аномалияларға байланыты патологиялық жағдай.

Олигофренияның пайда болу себептері үш зиянды топқа біріктірілген:

1. Тұқым қуалағыш, 2.жүре пайда болған, 3. Туа пайда болған.

Біріншісіне ұрықтанғаға дейінгі генетикалық зақымдалуға әкеп соғатын, зиянды факторлар ұрықтың қалыпты дамуына, яғни оның өмірге келуіне дейін зиянды кері әсер етеді (токсоплазмоз, цитомегалия, гепатит, жел шешек, қызылыша, анасының ауыр соматикалық аурулары, наркотиктер, рентген сәулелері, қан факторларының сәйкес келмеуі). Жүре пайда болған зияндықтар, туу кезінде де, өмірінің 1-2 жыл ішінде де әсер етеді. Патофизиологиялық механизмдер, метаболиялық жылжымалар мен орталық жүйке жүйесінің деструктивті өзгерістернен құралады. Психикалық шешілмеу жағдай этипатогенетикалық белгілері бойынша білінеді.

1. Тұқым қуалағыш– эндогенді түрлері: 1. Хромосомды аберрациясымен байланысты (Дауна ауруы, Клейнфельтер, Шерешеваский-Тернер синдромы), 2. Энзимопатикалық (фенилкетонурия, галактоземия, гарголизим т.б.), 3. Ксеродермиялық (кератоз, ихтиоз), 4. Дизостикалық (Крузон ауруы), 5. Тамырлы (Штурге-Вебер синдромы).

2. Эмбрио– және фетопатия: вирусты, бактериялы, алиментарлы, иммунологиялық сәйкес еместікпен байланысты алиментарлы, физикалық, химиялық әсерлермен әсер ету.

3. Пери– және постнатальды зақымдар түрлері. 50-60% ауруларда олигофрения этиологиясы белгісіз.

Жалпы психикалық кемақылдылықты олардың клинико-физиологиялық критерилері тұрғысында 4 түрге жатқызады: астениялық, атониялық, стениялық, дисфориялық.

Астения түрінде психикалық кемақылдылықпен сипатталатыннауқастар оқу кезінде, жазу, санау кезінде қиындықтарға ұшырайды. Қанағатталған ес, толық түсінік пен елес жақсы тұрмыстық ұйым тұрақсыз және азу бағытымен бірігеді. Бұл науқастарда сөйлеу жақсы дамыған, лексиконы бай. Сонымен қоса оларда кеңістік қатынас анализі нашар.

Атониялық түрлеріндегі науқастарға: психикалық демалыс тән емес, мақсатталған белсенділіктің қозғалыс мазасы мен зейіннің бұзылуы тән.

Дисфориялық түрі мақсатталған іс-әрекеттіпен, эмоциональды қиналыспен ерекшеленеді.

Стениялық түріндегі науқастарда интеллектуальды, эмоциональды–ерікті көріністер жетілмеген.

Сонымен қоса, олигофрения, психикалық ақау ауырлығына орын бөлінеді. Себебі, ол емдік-практикалық нұсқауларды анықтау үшін және оқыту сұрағын шешу үшін қажет. Психикалық кемақылдылықтың терең дәрежесінде, яғни идиотияда интелектуальды, элементарлы көріністер болмайды. Сөйлеу қиындаған. Эмоциялар қоркыныш, кек немес аштық көріністерде байқалады. Науқастардың өзін-өзі қамтамассыз ете алмайды.

Имбецилдардаабстракцияға және түсініп ұғынуға қабілеттіліктері жоқ. Олардың кейбіреулері ғана оқумен, жазумен шұғылдана алады. Сөз қоры оларда кедей, ал дыбыс шығаруы ақаулы түрде. Олар өз бетімен еңбек ете алмайды. Дебильдікжетесіздікте, яғни психикалық кемақылдылықтың жеңіл дәрежесінде нақтылық толық емес жекешілдікке тән. Оқуға қабілеттілігі бола тұра, бұл науқастар мектеп бағдарламасының тәсіліне үйрену үшін, арнайы жағдайларды қажет етеді. Сөз қоры оларда қанағаттанарлықтай, бірақ іс-әрекетті реттеу үшін сөз қоры кедей. Интеллектуальды сезімдер дамымған. Дұрыс тәрбие негізінде өмірге бағыт алулары мүмкін. Олигофрения диагнозы жас кезінде психомотолы жетілмей қалған, өзін-өзі жекешелеу,мектеп бағдарлмасын ұғынуы қиындаған, коллективті ойындарға қатыса алмау, негіздеріне қарап қойылады. Басты көмек психологиялық зерттеу болып табылады. Арнайы сынамалармен психологиялық көрініс нәтижесінен, жеке көріністер дәрежесін анықтауға болады. Оларға (корректурлы сынама, Шульте кестесі, Крепелин бойынша сандарды қайталау, 100ден 7ге дейін санау, 10 сөзді қайталау, пәндер жіктеуі, абстрактілі суреттер) жатады. Интеллектіні толығымен зерттейтін әдістерге резионды, Стенфорд- Бине, Векслер шкалалары, Гезелла әдісі жатады.

Тәрбиелік педагогикалық және емдеу жұмыстарында кемакқылдылық түріне қарай олигофрения жіктелуі қажет. Олар оқу үшін, арнайы жұмыс жүргізу қажет, яғни қозғалыс мазасын, аффективті қиналысты шешу үшін, жеке стимуляция жүргізу керек. Стимульдейтін заттарға аралия, лимонник, левзия, кофеин, центедрин, денамин, нуреда қолданылады. Науқастарды тыныштандыру үшін, трифтазин, аминазин, элениум седуксен, мепробамат, триоксазин қолданамыз. Психикалық дамыун жақсарту негізінді, витамин препараттарын үлкен дозада қолданамыз (С,В,Е витамин комплекстері) гармондар-тиреодин, кортин, тестостерон, биогенді препараттар береміз.

Қосымша стимуляторлардан (алоэ, апилак, ФиБС, шыны дене) және амин қышқыл препараттарынан (гидрозалин, церебролизин, глютамин қышқылымен) береміз.

Олигрофренияның тұқым қуалайтын түрлерінде, яғни оның алдын алу үшін жанұясының терең генетикалық анализін жүргізу керек. Алдын алу жүкті аналардың денсаулығын қорғау, босану процестерін дұрыс жүргізу, инфекциялық аурулардың алдын алу.

 

5.Алкогольді тәуелділіктің 3-ші кезеңі: мастану жағдайындаситауциялық бақылауды жоғалтумен патологиялық әуестік алкогльдің өте аз мөлшерін қабылдаудың өзі алкогольге өте күшті әуестік шақырады. Қандай жолмен болмасын қол жеткізуге тырысады. Алкогльді кездейсоқ ортада, жалғыз ыңғайсыз жағдайларда қабылдайды. Мастанудың ауыр дәрежесі болады. 3-ші кезеңде лакунарлы және тотальды амнезия сиптомы болады. Лакунарлы амнезия симптомы-эксцесстің едәір бөлігінің жеке эпизодтарын естен шығару. Тотальды амнезия симптомы мастану кезеңі толықтай жадыдан шығады. Алкогольдің болмашы мөлшерін қолданғанда дамиды.

Алкоголизм кезіндегі тұлға өзгерісі: алкогольді деградация термині қолданылады. Алкогольді деградация түсінігіне моральді этикалық дөрекілену, интеллектуальды кедейлену және әлеуметтік құлдырау кіреді. Тұлғалық өзгерістердің түзілуі интоксикациядан бөлек, конституциональды органикалық ерекшеліктерге, әртүрлі қосымшасоматикалық және церебральды-органикалық зияндылықтарға байланысты. Алкоголизмнің 1-ші сатысындағы тұлғалық өзгерістер 2 түрде көрінеді. Кейбір науқастарда мастанудан тыс кезде ирриативті элементтердің басымдылығымен /қозғыштық, ұстамсыздық, шыдамсыздық/ астеникалық синдром байқалады. Ал кейбіреулерінде жеңіл депрессивті бұзылыстар анықталады. Науқастар маскүнемдіктерін жасыруға тырысады. Алкоголизмнің 2-ші сатысындағы тұлғалық өзгерістер айқындала түседі. Аффективті резонанс және полярлы эмоциялардың лабильділігі /қуаныш, қайғы, аяушылық, тітіркену, таңқалу/ күшйеді. Жеңіл пайда болатын оппозициялық реакциялармен жоғары сенгіштік, аса аффективтілік, өтірікшілділік, экспрессивті моторика алкогольді мінездемені балалық және жасөспірімдік психиканың көріністерімен ұқсастырады. Алкоголизм кезіндегі тұлғалық өзгерістер әр адамның интеллектуальды деңгейі мен мінез-құлықтарының айырмашылықтарына қарамастан ұқсастығымен таңқалдырады. Сонымен қатар осы сатысында тұрақты невро- және психопатия тәрізді өзгерістер пайда болады. Тұлғаның алкогольді деградациясы алкоголизмнің 3-ші сатысында айқынырақ көрініс береді. Ол мынадай белгілерден тұрады: жоғары моральды-этикалық сезімдерді, жанұялық және қоғамдық жақындықтарды жоғалтумен эмоциональды дөрекілену; өзіне критиканың төмендеуі; жүйелі еңбек ету мүмкін болмай қалады; «формальды» қабілеттіліктердің нашарлауы, ең алдымен есте сақтаудың. Алкогольді деградацияның бірнеше типтерін ажыратады: 1/психопатия тәрізді симптомдармен алкогольді деградация: индивидке тән мінез-құлық ерекшеліктері өшеді. Әдетте дөрекі цинизм, ұстамсыз қозғыштық және агрессивтілік, орынсыздық, айналадағыларды қаралауға бейімділік бақыланады. Истериялық көріністер тән болады. 2/созылмалы эйфориямен алкогольді деградация: бейғам, кеңпейілді көңіл-күймен сипатталады. Мұндай науқастарда «ар-намыс сезімін ояту мүмкін емес»г. 3/Аспонтандылықпен алкогольді деградация: пассивтілік, әлсіздік, қызығушылықтар мен инициативаны жоғалту басым болады.

Билет

1Пирамидалық жүйе мен мишықтың зақымдалуымен жүйке жүйесінің дегенеративті тұқым қуалау аурулары./Жиктелуи : Отбасылык Штрюмпельдін спастикалык параличі, Фридрейх ауруы, Пьер Маридін мишыктык атаксиясы. Отбасылык Штрюмпельдін спастикалык параличі/Параплегия Эрба Шарко Штрюмпелля/ -еки жакты жулыннын алдынгы жане буйірлі канатикінін /пирамидалык жуйенин / закымдалуымен журетин созылмалы тукым куалаушы дегенаративті ауруы. Жиі аутосомно-доминантты жолмен бериледи . Клиника: Ауру баяу дамиды. Жиі биринши симптомдары 20-29 жас шамасында пайда болады . Басында аяктарынын курысып калуы жане жургенде тез шаршагыштык байкалады . спастикалык журіс пайда болады , табандарынын варустык, эквиноарустык деформациясы болады, табандары Фридреих табандарына уксас келеди . сінірлік жане булшыкеттік контрактуралар, жиі тізе буынында, байкалады .Жайлап аяктагы алсіздік кушейеді , бирак толык паралич болмайды. Клиникалык тексеруде терен рефлекстердін жогарылауы, патологиялык табан рефлекстер ерте пайда болады , табан жане тізе клонусы аныкталады. Тери рефлекстері көп жагдайда сакталады, жамбас мушелерінін функциячы сакталган. Сезімталдык бузылмайды. Интеллект сакталган. Кешірек колдада пайда болады. Кейде көз, көз кимылдаткыш , нервісінін закымдалуы , нистагм, дизартрия, атаксия, интенционды дирилдеу коса журеді. Диагностикасыклиникасына жане отбасылык тукым куалау ерекшелігіне байланысты киындык тудырмайды . атипиялык формасында клиникалык ерекшеликтерине байланысты айыруга болады / жастык шакта басталуы , периферилык мотонейрон закымдалмауы ,бульбарлы жуйе закымдалмауы, цереброспинальді суйыктык аркылы , закымдалу симметриялылыгы , сезімталдык бузылысы жок т.б. Емісимптоматикалык . булшыкет тонусын төмендететін препараттар мидокалм, сирдалуд, баклофен ,; транквилизаторлар седуксен , нозепам. Физиотерапия аяк булшыкеттерине , массаж , емдік физкультура. Ноотропты, нейропротекторлы препараттар , В,Е витамин, аминкышкыл, кортексин . Фрейдрих атаксиясы. Балалык жане жасөспиримдик шакта басталатын , атаксия , суйек деформациясы мен кардиомиодистрофиямен журетін тукым куалаушы нейродегенеративті ауру. Эпидемиология. 100000 адамнын 2 еуінде кездеседі , еркек пен айел бирдей кездеседі. Клиникасы 8-15 жас аралыгында басталады. Биринши симптомы журісінің бузылуы , Шарко оны табетико- мишыктык журіс деп сипаттаган . Басында атаксия аяктарында көрініс береді . Кейін ауру дами келе колга, бетте де атаксия дамиды. Неврологиялык тексеруде нистагм /крупноразмашистый / кол мен аякта атаксия ,адиадохокинез, дисметрия, булшыкет –буын сезімталдыктын жане вибрация сезімталдыктын бузылысы . Көз тубин тексергенде жиі коз нервісинин атрофиясы байкалады . почерк өзгереди . Ерте симптомдары булшыкет тонусы томендеп , терен рефлекстердің алсіреуі . кеш стадиясында аяктын афферентті парезі, кейин колда байкалады .Сонымен коса патологиялык пирамидалык белгилер жане аяк –кол булшыкеттерінін дистальді болиминин атрофиясы коса журеді. Интеллект төмендеген. Кифосколиоз , табан деформациясы , миокард гипертрофиясы байкалады . ауру жай дамиды . Аурудын биринши коринисинен 10-15 жыл өмир суреди . Диагностика. Ауруды осы ауруга тән симптом аркылы кояды : фрейдрих табаны /высокий свод , негізгі саусактарынын экстензиясы , сонгы саусактардын флексиясы / омыртка деформациясы , миокард закымдалуы , эндокринді ауруы, МРТ – мишык атрофиясы . Емісимптоматикалык витамин, аминкышкыл , ноотропты перпараттар . т.б. емдик физкультура , массаж. Кейде табан деформациясына операция жасайды . ПЬера Мари тукым куалаушы мишыктык атаксиясы– мишык пен онын өткізгіш жолдарынын закымдануымен журетін нейродегенеративті тукым куалаушы ауру . аутосомно – доминатты жолмен беріледі. Ауру 20жас н/е одан улкен шакта кездеседі. 100000 адамнан 0,5 те кездеседі . еркек пен айелде бирдей жиілікте кездеседі . Клиникакоординаторлык сынамаларды орындауда атаксия байкалады , журісінін бузылысы , интенционды дирилдеу , скандированная речь , нистагм. Мишыктык симптомдармен коса пирадмидалык симптомдар кездеседи / терен рефлекс жогарылауы, табан клонусы / , кейде көз жане көзкимылдаткыш нервісінін бузылуымен журеді. Негізгі белгісі ар турли дарежедегі интелект бузылысы .Диагностиканегізінен Фрейдрих атаксиясынан айыру киын . ол тукым куалау типін , биринши симптом пайда болу жасын , терен рефлекстер бузылу сипаттамасын , суек канкасы мен табан деформациясын аныктау кажет жане Пьер Мариде кездесетин көз бен көзкимылдаткыш нерв закымдалу симптомдары. Еми:симптоматикалык

2Жүйке жүйесінің пре және перинаталды зақымдалуы. Клиникалык жіктемесі : Наресте мен емшектегі балалардын нерв жуйесі закымдануын екі кезенге болуге болады : 1.пренаталдык – эмбрионалдык /ерте феталдык -28 аптага дейін/ 2. Перинаталдык-антенаталдык /кешеуілдеген феталдык -28 аптадан кейін/,интранаталдык жане постнаталдык.Этиологиясы / басым асер ететин факторлар/ : гипоксия/асфиксия/, жаракаттар, инфекция,уыттану,зат алмасуынын туа биткен акаулары, хромосомдык абберациялар ,аныкталмаган жане жиктелмеген факторлар. Ауыртпалык дарежес женіл , орташа , ауыр гемоликвородинамикалык бузылыстар. Ауру кезені шугыл /1 айга дейін/; созылынкы н/е алгашкы калыптасу /3-4 айга дейин/; кешеуілдеген калыптасу /4 аайдан 12 айга дейін ,кейде 2 жылга дейін/ закымдану денгейі ми кабыктары мен ликвор отетін жол , ми кыртыс , кыртыс асты курылымдар, ми баганы , мишык, жулын , шетки нервтер , бириккен турлері Клиникалык синдромдары: 1.шугыл кезен синдромдары /нерв-рефлекстік козгыштык , жалпы көнілсіздік , солгындык , адинамия, гипертензивтік, гипертензивті –гидроцефалдык , курыспа , кома / 2. Калыптасу кезенінін синдромдары /астеноневроздык ,церебраастениялык,вегетативті-висцералдык дисфункциялар, кимыл козгалыстары –сіреспелі жане босан парездер, салданулар , гиперкинездер, эпилепсия синдромы, гидроцефалдык психомотолык жане сойлеу алды кідірулер, онын ішінде жүріп тұруы н/е психика бузылымдарынын басымдылыгы/ауру салдары :1сауыгу 2 психикофизикалык жане сойлеу урдістерінін кешігуі 3таралымды ошактык микросимптомдар4айкын билинетин кимыл , сойлеу жане психикалык бузылыстар Пре жане перинаталды кезенде нерв жуйесінін закымдануы невролошиялык аурулардын 60-80 % курайды. Онын 1/3-мидын пренаталдык закымдануы Клиникасы. Шугыл кезені 3 клиникалык кезенге болінеді: женіл ; орташа , ауыр. Перинаталдык энцефалопатиянын женіл турі –наресте терісі когілдендірілген, орта денгейдегі тахикардия, нерв жуйесінін функционалды закымданулары рефлекстік козудын удеуімен өтеді., ол негізінен кан мен ликвор агымынын өткінші бузылуына байланысты жане 2-4 жума ішінде жок болады . орташа турі –жалпы жабырканушылык ,пен гипертензиялы гидроцефалдык синдром басым болады. Терісі когілдендірілген , тахикардия брадикардияга ауысады . журек уни басен . тыныстану ритмінін бузылуы жиі байкалады .ошактык неврологиялык симптомдартуа биткен рефлекстердін жойылуы ,жекеленген бас суйек ми нервтерінін закымдану белгілері, булшыкет тонусынын асимметриясы турінде коринуі мумкін. Алгашкы 5-7 кун бойы кыска мерзімді полиморфты сіреспе устамалары болуы мумкин. 1,5-2 айга дейин сакталуы мумкін , кейде оданда көп. Ауыр турінде перкомалык жане комалык жагдайлар басым. Туа салысымен солгындык , адинамия ,даус алсіздігін/е жоктыгы аныкталады. Туа биткен рефлекстер , онын ішінде ему жутыну рефлексі оте томендеген н/е 10-15 кун бойы білінбейді. Коз карашыгы тарылган, анизокрия болуы мумкин. Олардын жарыкка реакциясы солгын н/е жок .кобінесе сыртка карай кылилану , колденен н/е тік нистагм . Сінірлік рефлекстер байкалмайды . терісі когерген, демалыс ритмі калпында , бирак жиі токтап калады .АК төмендеген . сиресу нышаны басым, тырысу устамалары жиі. Сонымен коса Цереброастениялык , вегетативті- висцералды дисфункция, кимыл бузылымдары, эпилепсия тарізді, гидроцефалдык , психомоторлык жане сөйлеу бастау урдісінін кешігу синдромдары кездеседі Диагностика клиникалык тексеру мен отбасылык анамнезге байланысты койылады . Осы клиникалык белгилермен бирге Жуктилик кезиндеги анамнезине карап кояды / интоксикация, кан тобы сайкессиздиги т.б./ Емі женіл дарежеде ауырган наукастарга кажетті кутім жасау керек . ол ушін ем шаралары ретінде сілтілік ерітінділер , К витамині, В витамині, 5-10 %кальций хлориді , бромидтер ,фенобарбитал/0,001г/кг кунине 2 рет/колданады. Орта дарежеде гипоксия жоюмен катар, гемостатикалык перпараттар колданады : рутин /0,005г кунине2рет/ викасол 0,002гр кунине 2 рет /метаболизди ацидоз жою ушин 4 %натрий гидрокарбонатывенага жібереледі. Гипертензионды өгидроцефалдык ем ушин 1-3мг /кг фуросемид, 25 %0,2-0,3мл сульфат магний . уытсыздандыру ушин венага кунине 10-15 мл гемодез, плазма ,ГОМК тб коладнады . Козу жане курыспа устамаларына – фенобарбитал 0,001г/кг , аминазин 2-4г/кг Тыныстану жетімсіздігімен куресу ушин –ИВЛ. Калыпка келу кезінде тканьдагы трофикалык функцияларды калпына келтіру максаттарында метионин, глутамин кышкылын , актовегин, анаболдык стимуляторларды колданады .

3Жүйе бойынша неврологиялық статусты зерттеу әдістемесі. Бас суйек нерви 1/ иіс сезу нерві – уштік нервті тітіркендирмейтин мята, духи , валерианка колданады. Наукасы бир мурнын жауып екинши мурнына иісі бар зат жакындатады , ол кезде наукастын козі жумулы . не зат екенин айту керек . 2/кору неві – кору откирлигин ГОловин Сивцев кестесимен ,кору кенистигин периметрмен н/е орамалдын центрин көрсет деу аркылы . бир көзин жумып балгашыкты жылжыту аркылы тексеруге болады . Тус ажыратуды полихроматикалык кесте аркылы , пигментти кесте аркылы аныктайды. Көз тубин зерттеу ушин офтальмаскоп колданады . 3/көз кимылдаткыш нерв , 4/блоковой ,6/акеткиш нерв – балгашыкпен коздин кимылын тексеру . онга солга , жогары томен . Конергенция тексеру –балгашыкты 30 см устап соган карауды сурап , сосын мурын негизине карай жакындату . сол кезде коздер бирөбирине жакындап , коз карашыгы киширеюі керек . Коз карашыгын тексеру тикелей – бир козин жумып , екинши козине жарык акелу /нормада коз карашыгы тарылуы кажет / достык – бир козине жарык акелу кезинде , екинши козине карау керек / калыптыда екеуи бирге тарылуы кажет жане жарыкты алганда кеңеюі кажет. Сонымен коса козди карау кезинде кабактын тусуин , коз куысынын киширеюі н/е кеңеюін аныктау кажет .5/ ушкіл нерв – сезімталдыгын ауырсыну жане температура сезимталдыгын жогарыдан томен карай гана емес , кулактан мурынга карайда тексереди . Кимылдаткыш функциясын корнеальди рефлекс , касусті , томенги жак рефлекси аркылы текседи . жане жак булшыкеттирин атрофиясына назар аудару кажет . Еки колды еки жак булшыкеттерине койып шайнаган кезде булшыкет тонусынын асимметриялыгын аныктау т.б. 7/ Бетти караудан бастайды .коз куысын , мандай мен мурын –ерин кыртысынын симметриялыгын карайды. Кейде тек наукас кулгенде гана байкалады. Кейин наукастан касын бириктируди , мандайын наморщить етуди , уртын томпайтуды ,тисин корсетуди, ыскыруды сурайды . симптом хвостека бет нервин балгашыкпен титиркендиргенде бир жактык беттин мимика булшыкеттеринин жиырылуы болуын байкау . Касустилик рефлекс – кастан 1 см жогары ишки кырынан балгашыкпен урганда коздин айналма булшыкети жиырылуы болуы. 8/есту откирлигин –наукас козин жумып даригер айткан созди кайталауы кажет. Нормада разговорная речь 15-20м естиледи , сыбырлап сойлеу 6 метрден . Есту кайда бузылганын аныктау ушин камертон колданады . нормада камертон сырткы есту жолында, емизик таризди осиндиге койгандагы дыбыстан узак естилуи керек. Егер керисинше болса РИнне симптомы терис дейди , егер Емизик таризди осиндиде вообще естилмесе он ринне симптомы болады . Вебер сынамасы- камертонды бас тобе суйегине койганда нормада, еки кулакта бирдей естилуи кажет . латерелизация ауру кулак аймагына есту жолы бузылса , латерелизация сау аймагына карсы кулакта ишки кулагы закымдалса . Вестибулярлы аппарат – анамнезинде бас айналу , журіс бузылуы , тепе тендик сактай алмауы , транспортта не переносят т.б. Ромберг позасында вестибулярлы атаксия аныкталады . Вестибулярлы бузылыс дарежесин аныктау ушин Барани креслосы аркылы жургизиледи . 9/тилжуткыншак 10/ кезбе нерв дамди сезуди татти, кышкыл , тузды т.б колданады . наукастын тилине козин жумдыртып пипеткамен кояды . сонда наукасы кандай дам сезгенин айтуы кажет .Наукаспен сойлесу кезинде сойлеуин аныктайды . мурынмен сойлей ма афония ма т.б. Суйык заттар жутынганда шашалу болмай ма сурайды . Жумсак тандайды караганда закымдалган аймакта онын калып калуын , тілшіктін сау аймакка карай жылжуын байкайды. Жумсак тандай козгалысын байкау ушин а жане э деп айттырады , закымдалаган аймакта жумсак тандай калып кояды. Тандайлык жане жуткыншактык рефлекс аныктайды.жумсак тандайдын титиркенуи онын котерилуин шакырады , ал жуткыншактын арткы кабыргасынын титиркенуи жутынуды , кейде кусуды шакырады . егерде закымдалса , бул рефлекстер аныкталмайды . еки жакты закымлдалуы оте сирек . 11/ косымша нерв- тос бугана емизик булшыкетинин жане трапеция таризди булшыкет кушин аныктайды . ол ушин басын бурып , сал жогары котерип туруын усынады , даригер оган карсыласады . трапеция таризди булшыкетте иыгын котеруди усынады , даригер оны тусируге тырысады .солай кушин аныктайды . егер ядросы закымдалса атрофия байкалады . 12/тил асты нерв- тилди ауыз куысында , жане шыгарып тексереди. Закымдалаган жакта атрофия, шырышты бетинин кыртыстануы байкалады . тилин шыгаргында закымдалган жакка ауыткиды /ядро закымдалса/еки жакты закымдалса глоссоплегия байкалады . Сезимталдык бузылысы. Беткей сезимталдыкты тексеру инемен ,наукастын кози жумулы , тексереди . откир жане тупой жагымен кезектесип отеди . наукастын айтуына , гримасасына карайды. Температура сезимин пробиркага суык , ыстыкты кою аркылы тексереди . Тактильди сезимталдыкты мактамен, перомен , саусак ушымен тексереди . терен сезимталдыкты саусак ушын буир жагынан устап козгалту , кысу аркылы тексереди .вибрациялык сезимталдыкты камертонмен тексереди . кысым сезимин тупой затпен н/е саусактармен кысу аркылы зерттейды . Курдели сезимталды аныктау ушин Вебер циркульин , еки жакты кенистикти сезимди аныктау ушин – териге жазылган белгини айту . стреогноз – козин жумып колмен незат екенин айту . мыс : ключ . Пирамидалык жуйе карау , булшыкет см лентамен өлшеу пальпация , активти жане пассивти козгалысты аныктау , булшыкет кушин , тонусын ,рефлекстерди аныктау .Экстрапирамида –мишыктык жуйе – координация , козгалыстын симметриялылыгын , булшыкет тонусын зерттейди. Динамикалык атаксия сынамалары: саусак-мурын , пяточно-коленная , саусак –саусактык сынамалар .статико –локомотолы атаксия сынамалары – ромберг позасы , дисметрия сынамалары , Баска сынамалар : асинергия бабинского, Шильдер сынамасы , заттын ауырлыгын багалай алмау , жазу бузылыстары , Менингиальди симптомдар –Шуйде булшыкет гипертонусы , керниге, брудзинский , лессаж симптомы т.б

4/ Реактивти психоздар- психикалык травма натижесинен пайда болатын , уакытша жане кайтымды психикисынын бузылуы. Невроздан жеделдилигимен , симптоматиканын ауырлыгымен ерекшенеди . жедел реактити психоздарга : психомоторная заторможенность мутизммен – наукас козгалмайды , сойлемейди. Мундай наукастар колмен, аякпен элементарлы козгалыстар жасай алмайды , жане дыбыс шыгара алмайды , көмекке шакыра алмайды . сыркы ортаны кабылдауы , тусінуі сакталган , еси бузылмаган . солай бола тура бетинде ешкандай эмоция белгилери болмайды . кейде бетинде коркыныш аффектиси байкалады. Узактыгы 15-30минтан бирнеше сагатка дейин . Психикалык жагдайдан жедел шыгады, кыска уакытты астениядан сон.Психогенди козгалысты козу- жалпы психомоторлык козумен коринеди, наукастар жабык комнатада катты жугиреди . козгалыстарынын максаты жок ,кейде кауип аймагына карай жугиреди . бетинде коркыныш белгиси бар ,кейде наукастар тусиниксиз сөздер айтады . Узактыгы кыска , психоздан жедел турде шыгады , амнезиямен , не болганын билмейди. Жеделдеу психоздар- реактивти депрессия ен жиі кездесетин тури. Конил куйінін тусуімен , депрессиямен коринеди .психикалык депресиия жедел басталып , кейин жайлап кушейе береди . Сырткы ортага кызыгушылыгы томендейди, аз козгалады . Кейин депрессиялык сандырактар косылады: озин өозин киналау , озин озин төмендету т.б. Манызды симптомы ойынын бари психотравмалык жагдайга байланысты болады. Баска титиркендиргишке конил аудармайды. Осы кезде суицидті ис арекеттерге баруы мумкин. Осыдан баска 3 клиникалык тури кездеседи . Астеникалык реактивти депресиия соматикалык ауру фонында пайда болады . онын баскадан ерекшелиги астениямен журеди , салмагынын азаюы т.б. Депрессивти сандырактык тури депрессиямен коса аффективти гана емес , гетерогенди сандырак сипатта болады . Коршаган орта титиркендиргиштеринин барин психотравмалык деп тусинеди. Истериялык психогенді депрессия истериялык психопатиялык наукастарда байкалады . 3 туринен айырмашылыгы симптомдарынын тураксыздыгы . жеделдеу кезенинин узактыгы 2 -3 ай . психоздан шыгуы басында литикалык , кейин кайта пайда болып , кайты жазылып, осылай жалгаса 2-3 ай курайды. Психогенді естин булынгырлауы – дезориентовка байкалады . бирак бунын психикалык трамамен байланысы бар ,наукасытын психогенди уайымдауы байкалады.







Дата добавления: 2015-09-15; просмотров: 2737. Нарушение авторских прав

codlug.info - Студопедия - 2014-2017 год . (0.033 сек.) русская версия | украинская версия